Dit leerden we op Buitengoed 2023

Op ons zomerfestival Buitengoed NUOVO deden we met elkaar weer vele nieuwe inzichten, inspiratie en kennis op. We blikken terug op de workshops aan de hand van vier thema’s: kansengelijkheid, mentale gezondheid op school, contextrijk onderwijs en eigenaarschap. Elke week posten we een update van deze blog inclusief nieuwe interviews. Heb je een workshop die je wilde volgen gemist, of was je niet bij ons zomerfestival? Lees snel verder.

Deel 4: Eigenaarschap, persoonsvorming en persoonlijk leiderschap in het onderwijs

Wat hebben de begrippen eigenaarschap, persoonsvorming en persoonlijk leiderschap in het onderwijs met elkaar gemeen? Stefan van Langevelde, van Take a Step, probeert een weg door het woud van de terminologie te vinden met inzichten uit de pedagogiek. Dit doet hij zonder daarbij de basis uit het oog te verliezen: leerlingen het gevoel geven dat ze iets waardevols aan het doen zijn waarmee ze inzicht krijgen in wie ze zijn en wat ze belangrijk vinden.

Volgens Stefan hebben de begrippen eigenaarschap, persoonsvorming en persoonlijk leiderschap in het onderwijs veel overeenkomsten met elkaar: ‘Het is vooral belangrijk om te onderzoeken hoe we leerlingen actief vormgever kunnen laten zijn van hun eigen leven. Hier gaat het enerzijds over zicht op jezelf hebben – wat jij belangrijk vindt – en anderzijds over een verantwoordelijkheid voelen richting anderen. Ook voor leraren geldt dat zij hun rol binnen deze thema’s moeten onderzoeken,’ gaat Stefan verder. ‘Wanneer roep je leerlingen tot verantwoording en wanneer geef je ze de mogelijkheid om zelf te ontdekken?’

Kijk de video met workshopleider Stefan van Langevelde op Buitengoed 2023 (tekst loopt door na de video):

Scholen zoeken naar manieren om eigenaarschap in leren te versterken, en het spel ‘We own the school’ is hier een heel concrete en praktische tool voor. Sophie Visser, van Goed geschud, licht het doel van het spel toe: ‘Door middel van stellingen gaan we met elkaar het gesprek aan over eigenaarschap. In de eerste ronde kijken we naar de huidige situatie. In de tweede ronde bepalen we waar we graag naartoe willen. Wat betekent dat voor jou en je shool? En welke stappen kun je nu al zetten?’

Kijk de video met workshopleider Sophie Visser van Goed geschud op Buitengoed 2023 (tekst loopt door na de video):

Scholen zoeken naar manieren om eigenaarschap in leren te versterken, en het spel ‘We own the school’ is hier een heel concrete en praktische tool voor. Sophie Visser, van Goed geschud, licht het doel van het spel toe: ‘Door middel van stellingen gaan we met elkaar het gesprek aan over eigenaarschap. In de eerste ronde kijken we naar de huidige situatie. In de tweede ronde bepalen we waar we graag naartoe willen. Wat betekent dat voor jou en je shool? En welke stappen kun je nu al zetten?’

Kijk de video met workshopleider Femke Rotteveel op Buitengoed 2023 (tekst loopt door na de video):

Femke Rotteveel, van FOTODOK, legt de link tussen eigenaarschap in het onderwijs en de kracht van beeldtaal. ‘Beeldtaal is een taal die op zoveel manieren in ons dagelijks leven zorgt dat we ons visueel relateren aan dingen’, vertelt Femke. ‘Goed leren kijken is heel belangrijk gereedschap om je staande te houden in deze maatschappij. Beelden bieden veel meer informatie dan we in eerste instantie verwachten. Zo kan het inzetten van beelden in het onderwijs een enorme positieve impact hebben op het leervermogen van leerlingen.’

Deel 3: Contextrijk leren op de scholen van NUOVO

Op de scholen van NUOVO werken we hard aan de ontwikkeling van contextrijk onderwijs. Op deze manier krijgt leren nóg meer betekenis. Contextrijk onderwijs wordt gerealiseerd door leerlingen te laten werken aan opdrachten ‘uit de echte wereld’ (zoals zij op ons leerlingfestival U-DECIDE deden), of door een bepaalde context op school na te bootsen. Vakoverstijgend onderwijs is daarbij de norm. De wereld is namelijk niet ingedeeld op basis van schoolvakken en problemen laten zich niet volgens deze scheidslijnen oplossen. Juist wanneer inzichten uit verschillende vakken worden gecombineerd, ontstaat meer context.

Kijk de video voor de volledige interviews met workshopleiders op Buitengoed 2023 (tekst loopt door na de video):

Arman Kliest is een groot voorstander van vakoverstijgend projectonderwijs. Hij werkt als docent aardrijkskunde op UniC, maar is ook ‘expert Maatschappij’. 'Vakoverstijgend onderwijs geven betekent eigenlijk dat je de klassieke vakken loslaat en dat je gaat werken vanuit thema’s,’ vertelt Arman. ‘De meerwaarde is dat leerlingen de losse vakken niet meer zien, maar wel gaan zien wat voor betekenis de informatie die in deze vakken wordt gedeeld heeft in het echte leven.

Deel 2: Mentale gezondheid uit de taboesfeer halen

Mentale gezondheid is een belangrijk thema op school, en dus ook op Buitengoed. Meerdere workshops sluiten daarom aan bij dit thema. Zo geeft Mounir Chadli van de Nationale Jeugdraad (NJR) concrete tips aan docenten om op een laagdrempelige manier in te checken bij leerlingen, zoals een ‘emoji-wall’. “Wij geven jongeren zelf de kans om projecten rondom mentale gezondheid op te starten,” zegt Mounir. “Dat zijn vaak projecten om mentale gezondheid bespreekbaar te maken en uit de taboesfeer te halen. We hebben daar een aantal werkvormen voor bedacht. Ik probeer dezelfde werkvormen te doen met docenten, om te laten zien dat er weinig verschil zit tussen de manier waarop leerlingen met hun emoties omgaan en docenten zelf.”

Kijk de video voor de volledige interviews met workshopleiders op Buitengoed 2023 (tekst loopt door na de video):

De sessie van Peter Blokland hangt ook nauw samen met mentaal welzijn. Deze bijzondere spreker - normaal organiseert hij leiderschapsexpedities naar onder meer de Noordpool - geeft op Buitengoed een workshop genaamd ‘De kracht van vertragen’. Want dat zou iedereen wat meer moeten doen, denkt Peter. “Ik kom rust, ruimte en vertraging brengen. Onze wereld is gebaseerd op efficiency, en dat wordt uitgedrukt in tijd en in snelheid. Terwijl efficiency ook vertragen kan zijn, en vanuit die vertraging kijken naar het grote geheel. Dat geeft ons meer gevoel, verbinding, objectiviteit en wijsheid.”

Deel 1: De buitenwereld de school in brengen

Helaas hebben niet alle kinderen dezelfde kansen. Dat zien we ook op school: in de broodtrommel, in wat kinderen kunnen doen na schooltijd en ook in leerprestaties. Daarover ging het gesprek op Buitengoed. In de workshop ‘Samen werken aan kansengelijkheid in Utrecht’ wordt stilgestaan bij de rol van het onderwijs, de gemeente en maatschappelijke organisaties in het tegengaan van kansenongelijkheid. Jony Ferket (Stichting Move): “Meer dan 8000 kinderen in Utrecht leven in armoede. Dat betekent dat zij niet altijd een gevulde koelkast hebben, en niet altijd ouders, broers of zussen hebben die kunnen helpen met huiswerk. Dat speelt ook door in het onderwijs. In de workshop laten wij zien hoe fundamenteel dat is, en dat niet alle kinderen hun weg weten te vinden in het Nederlandse schoolsysteem.”

Kijk de video voor de volledige interviews met workshopleiders op Buitengoed 2023 (tekst loopt door na de video):

Kansengelijkheid raakt ook nauw aan burgerschapsonderwijs. De workshop ‘Alle ballen op burgerschap’ gaat in op de vraag wat goed burgerschapsonderwijs nou precies is, hoe je de buitenwereld meer de school in brengt en leerlingen juist meer de buitenwereld in. Berdien van der Wilt (Stichting Move): “Er stond deze week nog een artikel in de krant dat jongeren steeds meer afhaken op de democratie en de overheid en die niet meer vertrouwen. Dat is voor mij waarom burgerschap zo belangrijk is. We moeten het gesprek aangaan in de klas waarom dat zo is en hoe ze zich wél meer erkend kunnen voelen en wat ze zelf kunnen doen.”

De komende tijd posten we elke week een update van dit blog met telkens een ander onderwijsthema dat op ons zomerfestival naar boven kwam. Volg de blog om op de hoogte te blijven!

Ook interessant

Afgelopen dinsdag 6 januari was het thesissymposium voor de U-Talentleerlingen uit klas 6, waarbij in Utrecht ongeveer 100 leerlingen uit de regio hun bevindingen hebben mogen presenteren.

Lees verder

Op woensdag 28 februari was de officiële opening van de Sportcampus op het Leidsche Rijn College. HoCoSto doet zijn werk en ons schoolgebouw is nu echt energieneutraal, zelfvoorzienend in zijn warmte en het terrein is op een duurzame manier opnieuw ingericht. Een project waar we trots op zijn!

Lees verder

Deze zomervakantie organiseert It's My Child voor leerlingen van Ithaka weer een Zomerschool! It's My Child zoekt enthousiaste ouders die willen helpen organiseren. Zin in deze leuke, leerzame uitdaging?

Lees verder

Ben je een oud-leerling van LRC en vind je het leuk om de huidige leerlingen te vertellen over je studie? Kom dan ook op woensdag 6 maart 2024!

Lees verder

Verhalen en poëzie zijn prachtige middelen om emoties, gebeurtenissen en levenswijsheden mee te uiten. Genieten van de schoonheid van taal! Hoe doe je dat als je nog een nieuwe taal leert? En misschien nog helemaal niet zoveel woorden kent?

Lees verder